Skiredj Library of Tijani Studies
Sa mga dakilang sangguniang akda ng landas Tijani, ang Jawahir al-Ma‘ani ay may sentrong kinalalagyan. Hindi lamang ito isang iginagalang na klasiko. Para sa maraming naghahanap, mga mag-aaral, at mga mananaliksik, ito ang pangunahing sangguniang Arabe para maunawaan ang mga turo, ang transmisyon, at ang balangkas na espirituwal ng paraang Tijani. Dahil sa katayuang iyon, napakahalaga ng kalidad ng teksto. Ang isang mapagkakatiwalaang edisyon ay hindi isang luho. Ito ay isang pangangailangan.
Ito mismo ang dahilan kung bakit itinanong ang tanong: ano ang nagtatangi sa aming napapatunayang edisyon ng Jawahir al-Ma‘ani mula sa ibang mga nalimbag na bersiyong inilathala sa Beirut, Ehipto, at sa iba pang dako?
Tuwiran ang sagot. Inihanda ang aming edisyon batay sa malawak at masusing paghahambing ng mga manuskrito. Hindi ito nilikha mula sa iisang kopya, ni mula sa isang pabaya o basta muling paglilimbag ng tekstong umiikot na. Sa halip, ito ay itinatag sa pamamagitan ng pag-aaral ng labing-apat na saksi ng manuskrito, kabilang ang dalawang kopyang isinulat mismo sa kamay ng may-akda, ang ârif billâh,
Sidi al-Hajj Ali Harazem Barrada al-Fasi.XXXXX
Kasama ng mga ito ang iba pang mga kopya na may ugnay sa ilan sa pinakakilalá at pinakamaingat na mga iskolar ng landas Tijani.
Bakit ang Jawahir al-Ma‘ani ang Pangunahing Sanggunian ng Landas Tijani
Ang isang saligang aklat ay kailangang gumawa ng higit pa sa pag-iingat ng mga salita. Kailangang maipasa nito ang mga iyon nang tumpak. Sa kaso ng Jawahir al-Ma‘ani, higit na mahalaga ang kahilingang ito sapagkat ang akda ay may napakataas na katayuan sa pagkatuto at pagsasagawa sa Tijani. Ang isang tekstong nagsisilbing sanggunian sa pag-unawa sa doktrina, adab, espirituwal na oryentasyon, at sa mga kasabihan ng Shaykh ay hindi maaaring pakitunguhan nang pabaya.
Dahil dito, ang anumang masusing paglalahad ng Jawahir al-Ma‘ani ay kailangang magsimula sa tanong hinggil sa integridad ng teksto. Hindi magkakapantay ang lahat ng nalimbag na edisyon. Hindi lahat ng kopya ay sumasalamin sa iisang antas ng pag-iingat. At hindi lahat ng reproduksiyon ay nag-iingat sa pananalita ng orihinal na akda nang may iisang antas ng katapatan.
Isang Napatunayang Edisyon na Itinindig sa Labing-apat na Manuskrito
Ang aming kritikal na gawain sa Jawahir al-Ma‘ani ay umasa sa labing-apat na magkakaibang kopya. Ito pa lamang ay nagtatangi na rito mula sa maraming nalimbag na edisyon na nakasalig sa mas kakaunting mga saksi o muling naglalathala ng minanang mga pagkakamali nang walang sapat na مراجعة.
Pinakamahalaga, sa labing-apat na kopyang ito ay may dalawang manuskrito na nasa sariling sulat-kamay ni Sidi al-Hajj Ali Harazem mismo, ang may-akda ng aklat. Nagbibigay ito sa edisyon ng antas ng awtoridad na hindi maaaring ipagwalang-bahala.
Bukod pa rito, sinangguni namin ang mga kopyang iniuugnay sa ilan sa pinakakilalá at pinakatumpak na mga iskolar ng tradisyong Tijani—mga lalaking nakikilala sa kahigpitan ng katumpakan, malalim na pag-unawa, at maingat na ضبط ng teksto.
Ang Pangunahing Halaga ng mga Kopya nina Sidi Ahmed Skiredj at Sidi Mohamed Lahjouji
Kabilang sa pinakamahahalagang saksi na ginamit sa proseso ng pagpapatunay ay ang mga kopya ng dalawang dakilang iskolar:
Si Sidi Ahmed ibn al-Hajj al-Ayyashi Skiredj, ang bantog na hukom at iskolar sa kanyang panahon, at si Sidi Mohamed Lahjouji, ang kilaláng tagapagkabisado at iskolar.
Hindi ito karaniwang mga kopya. Itinuwid ng kapwa iskolar ang maraming pagkakamali sa baybay na natagpuan sa mas naunang mga manuskrito. Iningatan din nila ang wastong anyo ng maraming pangalan ng tao, pangalan ng lugar, at mga terminong teknikal. Higit pa rito, taglay ng kanilang mga kopya ang malinaw na mga palatandaan ng rebisyon, pagpipino, at maingat na paghahambing.
Dahil dito, ang dalawang kopyang ito ay nananatiling—na walang tunay na katapat—bilang dalawang matibay at magkatuwang na teksto. Ang sinumang seryosong mananaliksik na gumagawa sa Jawahir al-Ma‘ani ay halos hindi makaiiwas sa pag-asa sa mga ito at sa pagsunod sa kanilang patnubay.
Ano ang Nagpapaging Mas Tumpak sa Edisyong Ito Kaysa sa mga Naunang Nalimbag na Bersiyon
Sapagkat humahango ito sa pinakamalalakas na saksi ng manuskrito at sapagkat inihanda ito sa pamamagitan ng isang sinadyang proseso ng pagpapatunay, ang aming nalimbag na edisyon ay kabilang sa pinakatumpak at pinakamatatag na makukuha ngayon.
Nasa dalawang bagay nang sabay ang lakas nito. Una, higit itong malaya sa mga uri ng pagkakamali sa teksto na nakaaapekto sa maraming iba pang edisyon. Ikalawa, nakaugat ito sa pinakamatitibay na pinagmumulan ng manuskrito na nabanggit sa itaas.
Ang mga naunang nalimbag na edisyon, mula man sa Beirut, Ehipto, o sa iba pang pook, ay hindi ligtas sa pagbaluktot, mga dagdag, at mga pagkakamali sa pagkopya. Ang mga pagkakamali sa isang tekstong sanggunian ay hindi kailanman walang pinsala. Naaapektuhan nila ang pagbasa sa mismong teksto. Maaari nilang baguhin ang kahulugan, lituhin ang mga pangalan, pahinain ang katumpakan, at iligaw ang mambabasa.
Paano Binago ng mga Pagkakamali ng mga Tagakopya ang Maraming Nalimbag na Bersiyon
Malaking bahagi ng suliranin ay nagmumula sa hindi pantay na kalidad ng mga tagakopya at mga tagapagpasa. Hindi lahat ng tagasulat ay may iisang antas ng kaalaman, pagbabantay, at karanasan.
Ang ilan ay baguhan, limitado ang pag-unawa, at mahina sa pagpapasa. Ang iba naman ay bihasa, may kakayahan, at napakatalas magbantay.
Sa pagsusuri sa tradisyon ng mga manuskrito ng Jawahir al-Ma‘ani, mapapansin ang maraming pamilyar na suliranin ng mga tagasulat. Minsan ay pinapalitan ng tagakopya ang isang titik ng isa pang kahawig nito sa anyo ngunit naiiba sa mga tuldok. Minsan ay nag-iiwan siya ng mga patlang kung hindi niya nauunawaan ang isang salita, na may layuning bumalik sa bandang huli at tapusin ito, at kung minsan ay hindi na siya bumabalik. Minsan ay inaalis niya ang isang titik o isang salita. Minsan ay nalalaglag niya ang isang buong linya kapag dumudulas ang mata patungo sa kasunod na linya. Sa ibang pagkakataon naman, nahuhulog siya sa pag-uulit, kinokopya ang parehong salita o linya nang dalawang ulit.
Nagpapaalaala ito sa tanyag na obserbasyon ni al-Jahiz sa kanyang Aklat ng mga Hayop: ang isang aklat na dumaraan sa maraming kamay at kinokopya nang higit sa isang beses ay maaaring maging ibang aklat na sa kabuuan.
Ang Halimbawa ni Sidi Ahmed Skiredj bilang Dalubhasang Tagakopya at Tagapagpatunay
Tunay na totoo ang mga pagkakaiba sa pagitan ng mga tagakopya. Ang ilan ay salat sa lalim at karanasan, ngunit ang iba ay umaabot sa kapansin-pansing antas ng kahusayan.
Si Sidi Ahmed Skiredj ay pangunahing halimbawa ng ikalawang kategoryang ito. Ayon sa aking personal na nasaksihan, kinopya niya sa sarili niyang kamay ang mahigit limampung aklat mula sa mahahalagang sanggunian ng aming Muhammadanong landas Tijani. Kahit sa katandaan, taglay niya ang kakayahang makakita ng isang pagkakamali sa paglilimbag na nakatago sa gitna ng daan-daang linya.
Ang ganitong pagbabantay ay napakahalaga kapag ang hinaharap ay isang saligang aklat na sanggunian. Iba ang simpleng muling paglilimbag ng isang teksto. At iba rin ang pag-unawa rito, paghahambing ng mga saksi nito, at pagtukoy kung saan napinsala ang pananalita dahil sa kapabayaan.
Ilang Pagkakamali ang Taglay ng mga Naunang Nalimbag na Edisyon?
Ang mga naunang nalimbag na edisyon sa Beirut, Ehipto, at sa iba pang lugar ay hindi ligtas sa pagkakamali. Sa pangkalahatan, ang mga pagkakamaling iyon ay hindi laging sumisira sa teksto sa paraang lubhang mapanira, subalit nananatili silang may bigat na dapat isaalang-alang.
Batay sa malapit na pagkakakilala sa mga edisyong iyon, nagtataglay ang mga ito sa karaniwan ng nasa pagitan ng tatlo at apat na pagkakamali bawat pahina. Sa ilang pahina, ang bilang ng mga pagkakamali ay tumataas lampas walo.
Para sa kaswal na mambabasa, maaari itong magmukhang maliit. Para sa seryosong naghahanap, guro, o mananaliksik, hindi ito maliit. Kapag ang isang akda ay binabasa para sa espirituwal na pagtuturo, ipinapasa para sa pagtuturo, at ginagamit bilang sangguniang-teksto, kahit maliliit na pagkakamali ay nag-iipon at nagiging isang seryosong suliranin.
Bakit Dapat Basahin ng Seryosong Murid ang Isang Matibay at Ganap na Kopya
Mas mabuti para sa tapat na murid na umasa, sa pagbasa at sa espirituwal na paglalakbay, sa isang kopyang matibay, ganap, at may taglay na mga kasangkapan ng katumpakan, kawastuhan, at pagkatimbang.
Iyan mismo ang nilalayon na ibigay ng napatunayang edisyong ito.
Hindi ito sinasabi dahil sa kapalaluan o pagtataguyod ng sarili. Sinasabi ito dahil sa mapagkakatiwalaang pagkamapagsiyasat at tapat na payo sa aming mga kapatid na lalaki at babae sa Tijani. Kapag ganito kahalaga ang isang aklat, hinihingi ng katapatan na sabihin nang malinaw kung aling edisyon ang inihanda nang may pinakadakilang pag-iingat.
Isang Napatunayan at Malawakang Hinahanap na Edisyon
Pinagtitibay ng mainam na pagtanggap sa napatunayang edisyong ito ang kapakinabangan nito. Dahil sa paulit-ulit na pangangailangan, muling nalimbag ito nang apat na ulit sa nakalipas na limang taon. Malaking bahagi ng mga kopyang iyon ay naipamahagi rin sa labas ng Morocco, lalo na sa mga bansa sa Africa, sa Timog-Silangang Asya, at sa Europa.
Muli, hindi ito binabanggit para sa pagmamapuri. Binabanggit ito bilang bahagi ng katapatan sa pag-iisip at bilang payo para sa mga nagnanais ng mapagkakatiwalaang edisyong Arabic ng Jawahir al-Ma‘ani.
Jawahir al-Ma‘ani sa Arabic: Isang Aklat na Karapat-dapat sa Katapatan sa Teksto
Kung ang Jawahir al-Ma‘ani ay inihaharap bilang pangunahing sangguniang aklat ng landas Tijani, kung gayon nararapat itong basahin sa isang bersiyong sumasalamin sa ranggong iyon. Ang isang saligang aklat ay hindi dapat lapitan sa pamamagitan ng isang pinahina o nanghinang teksto kung may mas matibay na makukuha.
Ang isang napatunayang edisyon na nakabatay sa labing-apat na manuskrito, kabilang ang mga saksing mula mismo sa may-akda at ang maingat na mga kopya ng pangunahing mga iskolar ng Tijani gaya nina Sidi Ahmed Skiredj at Sidi Mohamed Lahjouji, ay naghahandog sa mambabasa ng higit na matatag na saligan. Binabawasan nito ang pagkasira dahil sa mga pagkakamali ng tagasulat. Ibinabalik nito nang wasto ang mga pangalan at mga termino. Iniiwasan nito ang maraming pagbaluktot na matatagpuan sa mga naunang nalimbag na kopya. At mas tapat nitong pinaglilingkuran kapwa ang pag-aaral at ang espirituwal na pagbasa.
Para sa tapat na mambabasa ng Jawahir al-Ma‘ani sa Arabic, ang katumpakan ng teksto ay bahagi ng adab.XXXXX
At para sa isang aklat na may ganitong antas, ang gayong adab ay siyang nararapat lamang.
Ang Diyos ang Tagapagkaloob ng tagumpay.
++++